Nije regeren haar der zin in. Veul zoaken zollen verboden en zeker òfschaft worden.
Franje en flaauwekul was nait neudeg. En volgens de boas van t circus was Cultuur doar n goud veurbeeld van. Doar was geld te verdainen. In t haalf joar dat ze bezeg waren, haren ze nog nait te veul oet stro zet. Veul loze proat en n bult lewaai, gehaggewaai en zuks wat.
t Was mien probleem nait echt. Mien tentoonstellen mit waark in pollood, acrylvaarf en foto’s van baaide dochters hier in t Art Centre ging vanmiddag open. Ik luip nog n moal rond en was slim wies mit alles wat ik om mie tou zag.
t Klopte aalmoal. Zo haar ik dat van begun of aan in de kop had. t Was begonnen mit n plan over van hou of wat. Dou dat goud oetstukt was in n mail aan Mederman, was der noa n haalf uur al n touzeggen west van hom. Ik kon mit de wichter mien gaang goan. Of ik mor n periode vastleggen wol. Drij moand was goud.
t Was goud regeld aalmoal. Ain ding was mie smereg òfvaaln. Ik haar de gok nomen om te kaizen veur jannewoarie en feberwoarie. t Was net of duvel der mit speulde dit joar. Snij-jachten, gladde wegen, ongelukken her en der. Code geel of rood. n Bult minsen dij nuigd waren, haren zuk ofmeld. t Was onnerwegens te slecht om bie t pad te wezen.
t Was nait aans. In t kovviehoukje ston alles kloar. Geluudsinstalloatie dee t goud.
Mien baaide mede-zangers haren zuk ofmeld. Aine was aan t skiën in Frankriek en aander lag mit vatteg groaden koorts op bèrre. Ik zol t wel allinneg doun. Laidjes genog in de kop.
Aine dochter haar der tegen knooid om t aalmoal kloar te kriegen. Woar ze normoal heur fotoliesten bestelde, kreeg ze nul op t rekest. Passe-partouts snieden was zuneg op tied kloar west. Liesten kwamen mit leste snikke binnen. Aal mit aal wast n gebènter west van wonder en geweld.
Aander dochter haar heur waark kloar en in expositie-roemte was heur n swaarde wand beleufd. Mor t zag ter graauw en vaarveloos oet. Ook dat was goud kommen.
Eerste gasten kwamen binnen en baaide dochters glunderden. Der was femilie vanzulf en vrunden en klasgenoten van vrouger. Dou ik mit t veurstel kwam om mit zien drijen te exposeren haren ze eerst wat zuneg keken. Dat leek baaide wichter aigenlieks niks. Mor aal dounde haar ik ze over streep trokken.
Ontvangst wuir n vroleke boudel. Noa n haalf uur waren toch nog sikkom n man of viefteg, dij t minne weer overwonnen haren. t Was n bont gezelschap worden en elk reageerde enthousiast op t waark. Vaar nummers zong ik veur onze gasten. Dou nam Siets t over. Hai haar zuk der specioal veur opklunderd.
Zien grode houd haar e swiereg op kop en doar ging t löoos. t Wuir n lös en vrolek betoog. Elke exposant wuir deur hom in t zunnetje zet en de tenailspeuler in hom kreeg zien publiek goud aan t laagn. Ik keek noar baaide dochters en dij glunderden en stroalden.

Boeten was nadde snij overgoan in t echte waark. Der lag al n nuver loagje. Der ruirde zuk nog wat bie ingang. Der stopten n poar auto’s. t Leken grode jeeps. Ze parkeerden nait netjes. Nee, dizze swaartgele auto’s bleven hinter en twinter veur Art Centre stoan. Ain man mit donkergries pak en n aktentas onder aarm luip noar ingaang. Oet aandere auto’s stapten kerels mit swaarde waarkpakken. Ain maauw was bie elk geel. Boetendes haren aalmoal n gele vechtpet op. t Zag der roar oet. Ze bleven swiegend boeten stoan.
Mederman, boas van t Art Centre, keek ook noar boeten en hai keek verboasd.
‘Wat is dit nou?’ vruig e mie. Ik ging noast hom stoan en bekeek t haile spektoakel boeten wat beter.
‘Hm, wie kriegen verziede van de Kanaries’, prommelde Mederman.
‘Wat willen dij hier nou?
Ik haar gain flaauw idee.
‘Wat nou kanaries? Vruig ik Mederman.
‘Handhaving Cultuur, ook wel HaHa-Cult, zee e hoast fluursternd. En hai schudde wat mit kop.
‘Nou ja, doar redden wie ons ook wel weer oet?’
‘t Zel mie nij doun wat dij hier nou willen.’
De klapdeuren gingen en doar stapte de man mit aktentas binnen. Achter hom luipen twee van dij kerels mit zo’n gele aarm en n helm op. Veur t lief hong bie baaident n stengun of zukswat.
Man mit tas en houd ruip: ‘Goedenmiddag, dames en heren. Dit is n körte controle van t Ministerie van Cultuur, HandHaving Cultuur veur pervinsie Grunnen. Ook wel nuimd HaHa-Cult. Mien noam is Konstanje. Wie hebben n tip binnenkregen over n bepoald kunstwaark.’
Wichter verschoten van kleur en gingen dichter bie mie stoan. Ons gasten vuilen stil en keken verboasd en sums wat ongerust. Ik stak mien haand op en luip noar ambtenoar tou. Ik wol hom n haand geven, mor dij haar e aal in aktentas stopt.
‘Der hangt hier genog zai ik wel. Foto’s en nog vrumdere foto’s en ik zai doar n vogel en n bult schilderwaark. Aha, ik zai t aal. Doar mout ik wezen.’
Ik luip mit hom mit en Mederman kwam achter mie aan.
‘t Gaait om dit schilderij. Is dat van joe?’
Konstanje grabbelde weer in zien aktentas en huil der n sedel oet. t Was geel en t leek op n formulier.
‘Goud beste man, woar kieken we hier noar? Wat is dat veur n figuur doar bovenaan, Huttengoa. Ik zai n takkenbos mit aine der veur in t haalfduuster of zo.’
‘Dat is n sjamaan of n bosgod, dij wacht op opkomst of ondergang van zun. Dat is gain takkenbos. Dat is n gewei van n hert.’
‘n Sjamaan. Wat is n Sjamaan? En gain takkenbos?’
‘Nee. Der waren gounent dij haren veren op kop of aans wat, omreden dat t ook n bosgod wezen kon of n tovenoar. Tja dat wait ik nait secuur.’
Man vinkte hokjes aan op zien sedel en wees dou weer noar t schilderij.
‘Is dat Nederlands, zo’n Sjamaan of wat t den ook mor is?
‘Dat wait ik nait of t Nederlands is. Gain flaauw benul. Meschain komt t wel veur in Engeland of wait ik wat. t Gaait om t beeld.’ Ik huil scholders op.
‘Eh, joa t is n verzinsel.’
Weer wuir der wat aanvinkt op zien pepier. Dou dee e n stap noar veuren. Hai wees mit potlood noar n aander houk van t schilderij.
‘En den dit hier. Allemaal borsten, blode borsten, vraauwlu borsten.’ Achter mie klonk hier en doar wat gegiebel en zacht geproat.
‘Nee, dat binnen paddestoulen. Dat binnen n soort van bovisten.’
Ambtenoar zweeg en der kwam n wat gloazege blik in zien ogen. De HaHa-Cults keken wat narreg rond en gapten wat.
‘Paddestoulen hè. Zo zain ze der nait oet beste man.’
‘Gruien dij ook hier in Nederland aargens in t bos?’
Ik nam n poar tellen en zag dat ons gasten gespannen wachten op t antwoord.
‘Nee, dizze soort nait. t Is de Lepioto Felina of Lycoperdon Mamiforme. Der binnen gounent in Spanje. Mor de echte groten most zuiken in Zuud-Amerikoa. En dij zain der zo oet.’
Weer wuiren der vakjes aanvinkt op t gele sedel.
‘Den nog eefkes dit ding hier. Wat stelt dat veur?
‘Dat is de doos van Pandora.’
‘Oh, en wat is doar mit?’
‘Doar zit volgens de Grieken ale ellende van de wereld in tot aan vandoag.’
‘Doos van Pandorra. Ook nait Nederlands zeker?’
Ik schudkopte wat. Mederman begon te grijnzen en Siets draaide zuk vot.
‘Nee, dat is van oldsher Grieks van laankleden.’
‘Ik wait genog!!’ zee Konstanje.
Hai frommelde wat in zien aktentas en hoalde n spuitbus teveurschien.
Ambtenoar schroapte zien keel en keek noar ale gasten. t Wuir toch wel wat stiller den stil in het Art Centre.
‘Dit is n steekproef beste minsen. Volgens de nijste regelementen van regeern, van Ministerie van Cultuur, is dit schilderij van Huttengoa nait in orden. Huttengoa het t tougeven. Hai is de moaker. Volgens dizze nije regelminten is dit schilderij verboden. t Figuur mit n takkenbos op kop komt nait veur in Nederland. De vraauwluborsten binnen dus volgens de moaker paddestoulen oet t boetenlaand. Ook dat is nait echt neudeg. Der binnen genog van zukke planten in Nederland om te schildern. De rest op t waark is n onduudelke boudel. Dat mit dij deus. Grieks dus …’
Konstanje dee n stap noar veuren en spoot n dikke swaarde loag metallic-vaarf over t schilderij. Der kwam ook n beste loag op muur en der drupte nog wat over vlouer.
‘t Waark wordt nait in beslag nomen. t Blift hier gewoon hangen! Tot veurbeeld veur elk. En ik wens joe aalmoal n prettege middag.’
Hai draaide zuk op hakken om en geboarde zien onderknuppels mit te kommen.
Drij tellen loater trokken de swaarde vehikels op en keerde de rust weerom.
t Was n vrumde, gespannen rust. Gainent wos wat te zeggen. Ik wis nait wat te zeggen.
In aine kloaterde n bulderlach door de expostieroemte. t Leek of Siets zien verstaand verloren haar. Hai bulderde der over. Hier en doar begonnen aandern ook veurzichteg wat te grinneken. Op ale snoeten kwam beetje bie beetje weer n glimlach.
‘Geachte, beste aanwezigen’, begon Siets. ‘Loat joe niks wiesmoaken deur dij dreuge klant. Jan, Jan jongen ik dou n bod op dat schilderij. Mederman zuik alvast mor eefkes n rood plakploatje op. Ik koop dit schilderij veur doezend euro! Ik heb zegd!’
Elk keek mekoar aan. t Geroezemoes wuir aal staarker. Baaide wichter kwamen bie mie stoan en grepen mie bie aarms.
‘Joa moar Siets jong, kiek nou zulf.’ zee ik verbilderd. Dat haile douk is ver-inneweerd. t Liekt toch naargens noa. t Is swaart!’
‘Man, deur dij kloot is e drij keer zoveul weerd worden. Wat n verhoal. Dat waark is van mie en as e goud dreug is dommit, den neem ik hom vot mit’.
‘Dat kinst wel vergeten kammeroad,’ zee Mederman.
‘Dat douk blift tot op de leste minuut hier hangen en doar ook op dij plek …’
De rest van zien verhoal ging verloren.

n Haalf joar loater vuil de regeern deur gekoakel en geroezie en niksereghaid.
Ik heb Siets t schilderij schonken, en wie hebben der n borrel op nomen.
Baaide wichter en ik hebben der nog voak over proat. Dou alles veureerst weer op zolder stond bie mie, was de eerste aanvroag veur n volgende expo aal binnen.
Mederman mailde mie loater: Wie kieken oet noar joen volgende expo. Muur wordt nait overschilderd. Dat blift zo as e nou is.
Groutnis, Mederman.