Wie zitten vanoavend om keukentoavel bie Wieke thoes mit Jelle, Dato, Roelf en ik en wie holden kriegsroad. Zeker vief joar hebben wie aksie voerd, alternatieven bedocht, stukken ien kranten schreven, onderzuik doun loaten. Wie bennen bie roadsleden van ale politieke partijen en bie wetholders west. Wie hebben stoatenleden en dipteerde op bezuik had en we bennen ook bie heur op pervinziehoes west. En allerdeegs directeur-generoal van t ministerie, hoogste boas noa minister, het hier west. De man was hail belangstellend en heurde ons goudoardeg aan, mor t het apmoal haildaal niks hulpen. Wie dochten dat ze noar ons luusterden, dat ze reken mit ons holden zollen. Dat ze onze argumenten begrepen. Waren wie te onneuzel?
Haren we der veul haarder iengoan mouten? Mor ja, wie hebben gaín trekkers… Wie hebben t nog aal even overwogen, wegen dichtzetten mit stropakken. Mor wegen blokkeren en zuksoort dingen, dat willen wie nait. Dat zit nait ien ons. Wie willen t fersoonlek holden en gain rebulie moaken. Mor bliekboar mout je mit zuksoort aksies toch n grode bek opzetten, zain dat je op tv kommen, aal of nait mit rellen en aander gedounde. As je joe gewoon netjes gedroagen, krieg je niks kloar. Dat heb we der wel mit leerd.
Wieke is kwoad en denkt dat overheden altíed tegen ons, börgers, bennen.
‘Och, dat wait ik nait,’ zeg ik wat triesterg. Ik heb gain zin meer aan dit soort aalgemain-heden. Wie bennen apmoal ienderdoad slim teleurgesteld ien overheden bie dit project, mor ik wil nait ien swaartkiekerij en komplotdenken vervalen.
‘Ze doun ien elk geval goud heur best om dij iendruk te wekken,’ zegt ze. ‘Politiek is aaltied nummer ain, t gaait aaltied om belangen. En zo is ook dizze stried ien ons noadail verlopen. Aal onze argumenten bennen ofwezen. Mit wiendmeulens ien Oost-Grunnen ging t netzo. Gainain wol dat ze der kwamen, op wat boeren noa, dij n dikke schoadevergouden kregen. Mor dij meulens kwamen der toch. Ik ben der wel kloar mit.’ Ze poest slim, zet bril òf en vrift mit handen veur kop laangs.

n Hoogspannenslien mit n megastruktuur van kolossoale ofmetens dij persies tussen twij klaainschoalege dörpkes deur lopt woar wie wonen. En ook nog dwaars deur t vogeltjeslaand. n Haile rieg dubbele widde masten van sesteg meter hoog mit n gerdien aan droaden. Doarom wollen wie dit gedailte geern ondergronds. Mor dat was volgens t ministerie véúl te duur, mit n te groaven sleuf zo braid as n kenoal.
Der móut overleg tussen t ministerie en dipteerde van pervinzie west hebben, haildaal boeten bevolking om. Dit is der gewoon vlinthaard deurdrukt. Mit n puut geld as compenzoatsie.
‘Zo waarkt politiek,’ zegt Roelf dreug.
‘Mor dat is toch haildaal nait democroatisch?’ ropt Wieke. ‘Dat is achterkoamertjes-politiek.’
‘Joa, dat is t,’ nikkopt Roelf bedoard. Roelf waarkt as ambtenoar op pervinziehoes en wait hou de hoazen doar lopen. ‘Zo doun bestuurders dat. Der gebeurt veul meer woar wie as börgers niks van waiten.’
‘Belaggelk!’ motjed Wieke. Ze let heur kovvie kold worden en verget ons nije ien te schenken.

Oetèndelk bennen wie as aksiegroep tegen t ainziedege besluut van t ministerie ien beroup goan bie de Raad van State, t hoogste rechtsorgoan ien ons laand. Jammergenog hebben ze doar aal onze beswoaren ofwezen. Raad van State bekeek allaain of der ook juridische fouten moakt waren bie dizze plannenmoakerij. Ze keken nait noar jammer, mooi of lelk. En der waren gain fouten moakt. t Ministerie het gebruuk moakt van n olle wet, de Crisis- en Herstelwet van vlak noa Twijde Wereldoorlog. Om de wederopbaauw van Nederland van dou nait onneudeg te vertroagen met iengewikkelde procedures en iensproak.
Dit is dus t reseltoat van vief joar aksievoeren: lege handen. Niks! Ik stel veur om ons verlais te nemen. Wie hebben streden en verloren. En t is ja ook nait zo dat wereld nou vergaait… t Is nait aans. Bennen nog wel aander, groder problemen ien wereld ja. En och, ales went, ook dizze vrezelke poalen. Ik wil mie der nait laanger tegen verzetten. Mien pazzipanten nikkoppen miesderg.

Nou nemt Jelle t woord: ‘Mor wacht es even lu. t Is toch hail roar dat t ministerie nait iengaait op onze argumenten, zeker as t gekoper kin. Zai reken doar nog aalweg mit n techniek en begrotens van tien joar terug. Mor techniek staait nait stil en t kin tegenwoordeg veul gekoper! Ik wait van eerder overleg mit directeur van t bedrief dij dizze baauw aannomen het en dij ik goud ken, dat zai ondergrondse koabels aanleggen bie Amsterdam ien de buurt. Dat doun ze mit zogenoamd daipplougen. Veur dezulfde opdrachtgever dij ook opdracht geven het veur dizze bovengrondse hoogspannenslien hier bie ons.’
Jelle haar ien zien waarksoame leven n directeursfunksie ien t bedriefsleven en dat soort lu treft nkander voaker op congrezzen, recepsies en borrels.
‘Dij man zee dou tegen mie,’ vertelt Jelle wieder, ‘dat ondergrondse koabels aanbrengen, ook dizze swoare koabels, mit daipplougen hail best kin én veul gekoper, want dat gaait n stuk vlugger.’ Jelle vertelt dat zo’n ploug as n mès n daibe snee ien grond trekt, dij hom, touglieks mit t trekken van koabel, vanzulf weer slut. Dus gain braide sleuf groaven, gain grond oetgroaven, opsloagen en loader weer aanvullen. Onder obstoakels as wegen en kenoalen wordt ter boord.
‘Kinstoe dat swaart op wit van hom kriegen?’ vragt Dato nijsgiereg en kikt Jelle stief aan.
‘Joa…, dat zol meschain wel kinnen,’ drutjed Jelle wat onwis en hai kikt wat bedenkelk. ‘Mor of e dat nou nóg zegt, nou hai aannemer worden is van dìzze hoogspannenslien, duurf ik nait te zeggen.’
‘t Mooiste zol wezen,’ zegt Dato, ‘as dij man dat zegt doar elk en ain bie is, pers, minsen van t ministerie, t ingenieursbureau en bestuurders. Komt ter nog zo’n gelegenhaid?’ Dato is n loze kerel en nait veur niks veurzidder van Dörpsroad. Hai wait voak hail wat veur nkander te kriegen.

Jelle prakkezaaiert even. ‘Hm, wacht es… Aankom week is der opening van n tiedelk gebaauw ien Eemshoaven, doar ofdailen Veurlichten van opdrachtgever ien komt tiedens de baauw van dizze lien.’ Jelle is lid van t “omgevingspanel” dij ienformoatsie geft aan bevolking en omgekeerd zoaken van omwonenden ienbrengt, hinder, schoa, tiedelk ofsloeten van wegen en zo. Leden van t panel hebben veur dij opening apmoal n nuigen kregen. Ook bestuurders, kopstukken van aannemer en de pers zellen der bie wezen.
‘n Mooie gelegenhaid om dij directeur te vroagen dat nog n moal dúdelk te zeggen,’ zegt Jelle.
Dato hoakt doar op ien: ‘t Mor t álermooiste zol wezen astoe dat swaart op wit kriegen kins. Den goan wie doar mit noar politiek, noar t parlement tou. Gewoon n A4-tje is genog. Wie van Dörpsroad hebben eerder n Koamerlid op bezuik had. Dat ging over ons dörpswinkeltje dij wie weer nij leven ienbloazen hebben mit n coöperoatsie. Koamerlid von t n mooi initiatief. Wie hebben dij vraauw dou ook nog wat bieproat over aander problemen bie ons ien dörp, leegloop, eerdbevens en zo. En ook over dizze hoogspannenslien. Zai is dus min of meer op de hoogte van dizze boudel.’
‘Joa,’ ropt Roelf nou ook enthousiast, ‘dat koamerlid mout we benoadern. Meschain krieg we nou wel geliek mit “geld”. Want doar is poletiek aaltied slim gevuileg veur. En ook mout we landelke kranten ienschoakeln én tillevisie. Den kin we nog wat beleven!’
Ik zet moudveren weer op. Dit is ienderdoad n nij gezichtpunt. t Is meschain tóch nog nait verloren! Ik roup wat hiester: ‘Jelle, wie goan mit die mit noar dij opening, Wieke en ik. Wie goan der nog aínmoal veur.’
Wieke krigt ook weer moud en kniest baldoadeg. Ze denkt zeker weerom aan eerder op n oavend bie gemainteroad. Doar het zai boudel dou flink op stelten zet mit heur stekken en het ze apmoal aan t laggen kregen. Dat het ter vervast aan biedroagen dat mainste roadsleden veur ondergrondse koabels waren.
Mor gemainte bleek loader haildaal gain stem ien t kapittel te hebben. Gemainte kon allaain mor n baauwvergunnen verlainen veur de masten dij op gemaintegrond kommen mozzen. En dat is oentendelk ook gebeurd. Mor wel wait kin Wieke dij directeur nog verlaaiden tot n oetsproak. Ha, dat kin nog n mooi feestje worden doar ien Eemshoaven, as zai t op heur heupen krigt.
‘En aans zel ik directeur van t aannemersbedrief persoonlek wel benoadern,’ ropt Jelle. ‘Ik denk nait dat e zien begroten zain loaten wil. Mor meschain wil e wél opschrieven dat daipplougen “significant” gekoper’ is.’

Bie opening van dat tiedelke gebaauw ien Eemshoaven was dij directeur van t aannemers-bedrief der nait. Hai was op zoakenraais ien t boetenlaand. Dus dat feest ging nait deur. Waren traauwens toch al nait veul bezuikers en der was haildaal gain pers. t Leeft bliekboar nait zo bie minsen. n Flaauwe bedounen.
Noavroag loader van Jelle bie dij directeur haar as reseltoat dat de man t nait swaart op zetten wol dat ondergronds mit daipplougen gekoper is as bovengronds. Joa, hai begreep ons wel en wie haren ook wel geliek op dat punt, mor hai wol gain partij wezen ien dizze stried. En hai mos ook weer wieder mit opdrachtgever en t ministerie. Der kwamen nog meer projecten aan. En zoaken bennen nou ainmoal zoaken.